Τι είναι η αθροπλαστική;
Η αρθροπλαστική είναι η μερική ή ολική αντικατάσταση μιας άρθρωσης από τεχνητές προθέσεις. Είναι ουσιαστικά μια χειρουργική επέμβαση κατά την οποία αφαιρούνται μέρη μιας εκφυλισμένης ή κατεστραμμένης άρθρωσης και αντικαθίστανται από μια μεταλλική, πλαστική ή κεραμική πρόθεση. Η πρόθεση είναι ένα εξειδικευμένο εργαλείο, που έχει σχεδιαστεί για να αναπαράγει την κίνηση μιας φυσιολογικής, υγιούς άρθρωσης. Οι αντικαταστάσεις ισχίου και γόνατος είναι οι πιο κοινές αρθροπλαστικές, αλλά η επέμβαση μπορεί να πραγματοποιηθεί και σε άλλες αρθρώσεις, συμπεριλαμβανομένων της ποδοκνημικής, του καρπού, του ώμου και του αγκώνα.
Σε ποιες περιπτώσεις απαιτείται αρθροπλαστική;
Η αρθροπλαστική ενδείκνυται ως τελευταία λύση όταν μία άρθρωση έχει πλέον καταστραφεί και αν ο περιορισμός της κίνησης της άρθρωσης και ο πόνος δεν βελτιώνονται με άλλα πιο συντηρητικά μέσα. Συνήθη αίτια εκφύλισης μιας άρθρωσης είναι η οστεοαρθρίτιδα, η μετατραυματική αρθρίτιδα και η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Παρακάτω περιγράφονται οι συχνότερες επεμβάσεις, κατηγοριοποιημένες τοπογραφικά ανάλογα με την άρθρωση που πάσχει.
🡪 Άρθρωση του γόνατος
Η αρθροπλαστική γόνατος είναι σήμερα μια επέμβαση ρουτίνας για τους εξειδικευμένους ορθοπεδικούς. Η αντικατάσταση των αρθρικών επιφανειών από τεχνητές προθέσεις έχει ως στόχο την ανάκτηση της λειτουργικότητας της άρθρωσης και την αντιμετώπιση του πόνου. Η επέμβαση γίνεται μέσω μιας μικρής τομής στην πρόσθια επιφάνεια του γόνατος, ενώ η κινητοποίηση του ασθενούς είναι άμεση.
Η αρθροπλαστική γόνατος αφορά συνήθως ολόκληρη την άρθρωση (ολική αρθροπλαστική γόνατος). Σε περιπτώσεις όπου η αρθρίτιδα περιορίζεται στη μία πλευρά του γόνατος, τότε θεωρείται πιο κατάλληλη η μονοδιαμερισματική (μερική) αντικατάσταση του γόνατος (αρθροπλαστική), ώστε να διατηρηθούν ανέπαφα τα μη προσβεβλημένα μέρη του γόνατος.
🡪 Άρθρωση του ισχίου
Η αρθροπλαστική του ισχίου είναι μια ακόμη επέμβαση ρουτίνας σε ασθενείς με χρόνιο πόνο και δυσκαμψία της άρθρωσης, που δεν επωφελούνται από μη χειρουργικά θεραπευτικά μέσα. Σε μια ολική αρθροπλαστική ισχίου το κατεστραμμένο οστό και ο χόνδρος αφαιρούνται και αντικαθίστανται από τεχνητές προθέσεις, με σκοπό την αποκατάσταση της λειτουργίας της άρθρωσης. Οι συστάσεις για χειρουργική επέμβαση βασίζονται στον πόνο και την αναπηρία του ασθενούς και όχι στην ηλικία. Οι περισσότεροι ασθενείς που υποβάλλονται σε ολική αρθροπλαστική ισχίου είναι ηλικίας 50 έως 80 ετών, αλλά οι ορθοπεδικοί χειρουργοί αξιολογούν τους ασθενείς μεμονωμένα. Οι ολικές αρθροπλαστικές ισχίου έχουν πραγματοποιηθεί με επιτυχία σε όλες τις ηλικίες, από τον νεαρό έφηβο με νεανική αρθρίτιδα έως τον ηλικιωμένο ασθενή με εκφυλιστική οστεοαρθρίτιδα.
🡪 Άρθρωση του ώμου
Η αρθροπλαστική ώμου είναι μια επέμβαση ολοένα και πιο διαδομένη, η οποία έχει αναδειχθεί ως πολύ αποτελεσματική στην ανακούφιση του πόνου αλλά και στην ανάκτηση της λειτουργικότητας του ώμου. Εάν οι μη χειρουργικές θεραπείες, όπως τα φάρμακα και οι αλλαγές δραστηριότητας, δεν ανακουφίζουν πλέον τον πόνο του ασθενή και η δυσκαμψία της άρθρωσης καθιστά δύσκολες απλές καθημερινές δραστηριότητές του, ο θεράπων ορθοπεδικός μπορεί να προτείνει τη χειρουργική παρέμβαση με αρθροπλαστική της άρθρωσης του ώμου. Όταν πραγματοποιείται από εξειδικευμένο χειρουργό, τείνει να έχει τα ίδια ποσοστά επιτυχίας και αποκατάστασης της λειτουργίας της άρθρωσης με τις αρθροπλαστικές ισχίου και γόνατος. Η αρθροπλαστική του ώμου μπορεί να είναι μερική ή ολική και η ολική αρθροπλαστική γίνεται είτε με την ανατομική τεχνική είτε με την ανάστροφη τεχνική.
Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές μια αρθροπλαστικής επέμβασης;
Η πρώτη αιτία αναθεώρησης μια αρθροπλαστικής είναι η λοίμωξη του χειρουργικού πεδίου. Πιθανές επιπλοκές σε αρθροπλαστική ισχίου και γόνατος είναι η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση του κάτω άκρου, τα ποσοστά της οποίας μειώνονται με την προφυλακτική χρήση ηπαρίνης χαμηλού μοριακού βάρους. Άλλες πιθανές επιπλοκές είναι η αστάθεια της άρθρωσης, η κάκωση παρακείμενων νεύρων, η αιμορραγία, τα περιπροθετικά κατάγματα, οι δύσμορφες ουλές κ.α. Όλες οι επιπλοκές είναι σπάνιες, και ελαχιστοποιούνται με την εμπειρία του χειρουργού και τα προφυλακτικά μέσα που λαμβάνονται διεγχειρητικά και μετεγχειρητικά.
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της αρθροπλαστικής επέμβασης;
Οι αρθροπλαστικές επεμβάσεις προσφέρουν σε ασθενείς με σημαντική αναπηρία και πόνο τη δυνατότητα να ανακτήσουν μεγάλο μέρος της καθημερινής δραστηριότητάς τους και της ανεξαρτησίας τους, απαλλαγμένοι από το χρόνιο πόνο. Η χρήση σύγχρονων εργαλείων επιτρέπει στους ορθοπεδικούς χειρουργούς εξαιρετική ακρίβεια ως προς την ορθότητα των οστεοτομιών, που απαιτούνται. Η ορθή ευθυγράμμιση των προθέσεων σε σχέση με τον ανατομικό και μηχανικό άξονα της εκάστοτε άρθρωσης, θεωρείται εξαιρετικά σημαντική για την μακροχρόνια καλή λειτουργία και επιβίωση της πρόθεσης.
Ποια είναι η διαδικασία της ανάρρωσης μετά από αρθροπλαστική επέμβαση;
Ο μετεγχειρητικός πόνος είναι σύνηθες σύμπτωμα μετά από επέμβαση αρθροπλαστικής. Μπορεί να μετριαστεί με πολλούς τρόπους, από αντλίες πόνου, χορήγηση αναλγητικών και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων και συνήθως μειώνεται σημαντικά μετά το πέρας της 2ης -3ης ημέρας. Ο πόνος της αρθρίτιδας κατά κανόνα εξαφανίζεται μέσα σε μια με δυο ημέρες μετά την αρθροπλαστική.
Ο ασθενής κινητοποιείται άμεσα μετά την επέμβαση και μπορεί να επιστρέψει στην καθημερινότητα του μετά την έξοδό του από το νοσοκομείο. Οι φυσικοθεραπευτές καλούνται να βοηθήσουν τον ασθενή να κινητοποιηθεί μετά την επέμβαση και να επιβλέπουν το πρόγραμμα άσκησης που θα του δοθεί. Είναι πολύ σημαντικό οι ασθενείς να ακολουθούν το πρόγραμμα άσκησης και να λαμβάνουν τις απαιτούμενες προφυλάξεις για τη νέα τους άρθρωση.
Η επιστροφή στην εργασία συνήθως πραγματοποιείται μετά το πέρας 4 με 12 εβδομάδων, ωστόσο σε περιπτώσεις βαριάς χειρωνακτικής εργασίας, ενδεχομένως να χρειαστεί μεγαλύτερο διάστημα.
