Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα

Τι είναι το «Σύνδρομο Καρπιαίου Σωλήνα» ;

Tο σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα είναι μια κοινή πάθηση που προκαλεί μούδιασμα, μυρμήγκιασμα και πόνο στο χέρι και στο αντιβράχιο. Η κατάσταση εμφανίζεται όταν ένα από τα κύρια νεύρα του χεριού – το μέσο νεύρο – συμπιέζεται καθώς ταξιδεύει μέσω της ανατομικής περιοχής του καρπού. 

Στους περισσότερους ασθενείς, το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου. Εάν δεν αντιμετωπιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη δυσλειτουργία του χεριού, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας της αίσθησης στα δάχτυλα και της αδυναμίας. Για το λόγο αυτό, είναι σημαντική η έγκαιρη διάγνωση της πάθησης και η καθοδήγηση προς τα κατάλληλα θεραπευτικά μέσα.

Ποια είναι τα συμπτώματα του «Συνδρόμου Καρπιαίου Σωλήνα»;

Τα συμπτώματα του συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Μούδιασμα, μυρμήγκιασμα, κάψιμο, πόνος στον αντίχειρα, στο δείκτη, στο μεσαίο και στο μισό παράμεσο – αυτό το σύμπτωμα συχνά αφυπνίζει τους ασθενείς τη νύχτα.
• Περιστασιακές αισθήσεις που μοιάζουν με ηλεκτρικό σοκ, που ακτινοβολούν στον αντίχειρα και τον δείκτη, το μεσαίο και τον παράμεσο.
• Πόνος ή μυρμήγκιασμα που μπορεί να ταξιδέψει κατά μήκος του αντιβραχίου προς τον ώμο.
• Αδυναμία και αδεξιότητα στο πάσχον χέρι – αυτό μπορεί να δυσκολέψει τους ασθενείς στην εκτέλεση λεπτών κινήσεων, όπως το κούμπωμα των ρούχων τους, αλλά και να προκαλέσει συχνή πτώση αντικειμένων.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα του συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα ξεκινούν σταδιακά, χωρίς συγκεκριμένο τραυματισμό. Στην αρχική φάση, πολλοί ασθενείς διαπιστώνουν ότι τα συμπτώματά τους έρχονται και φεύγουν. Ωστόσο, καθώς η κατάσταση επιδεινώνεται, τα συμπτώματα μπορεί να εμφανίζονται συχνότερα ή μπορεί να επιμένουν για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. 

Κατά τη διάρκεια της ημέρας, τα συμπτώματα εμφανίζονται συχνά όταν κρατάτε κάτι για παρατεταμένο χρονικό διάστημα με τον καρπό λυγισμένο προς τα εμπρός ή τεντωμένο προς τα πίσω, όπως όταν χρησιμοποιείτε τηλέφωνο, οδηγείτε ή διαβάζετε ένα βιβλίο.

Πολλοί ασθενείς διαπιστώνουν ότι η κίνηση ή το κούνημα των χεριών τους βοηθά στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Τα νυχτερινά συμπτώματα είναι πολύ συχνά, επειδή πολλοί άνθρωποι κοιμούνται με τους καρπούς τους λυγισμένους, και τα συμπτώματα μπορεί να σας ξυπνήσουν από τον ύπνο.

Πως μπορώ να αντιμετωπίσω τα πρώιμα συμπτώματα του «Συνδρόμου Καρπιαίου Σωλήνα»; 

• Φορώντας νάρθηκα καρπού ενώ κοιμάστε.
• Κάνοντας ασκήσεις που θα διατηρήσουν τη λειτουργικότητα του νεύρου. 
• Αποφεύγοντας ορισμένες δραστηριότητες που επιδεινώνουν τα συμπτώματά σας.
• Με ενέσεις στεροειδούς στον καρπό.

Εάν η πίεση στο μέσο νεύρο συνεχιστεί, ωστόσο, μπορεί να οδηγήσει σε βλάβη του νεύρου και επιδείνωση της συμπτωματολογίας. Για αυτό είναι απαραίτητη η σωστή διάγνωση και καθοδήγηση από ορθοπεδικό χειρουργό. Για να αποφευχθεί η μόνιμη βλάβη, σε κάποιους ασθενείς, θα χρειαστεί χειρουργική παρέμβαση για την απομάκρυνση της πίεσης από το μέσο νεύρο. 

Ανατομία του Καρπιαίου Σωλήνα

Ο καρπιαίος σωλήνας είναι μια στενή σήραγγα στον καρπό, πλάτους περίπου 2,5 εκατοστών. Το έδαφος και τα πλάγια μέρη της σήραγγας σχηματίζονται από μικρά οστά, που ονομάζονται οστάρια του καρπού. Η οροφή της σήραγγας αυτής είναι μια ισχυρή ζώνη συνδετικού ιστού που ονομάζεται εγκάρσιος καρπιαίος σύνδεσμος. Οι εννέα τένοντες που κάμπτουν τα δάχτυλα και τον αντίχειρα ταξιδεύουν επίσης μέσω του καρπιαίου σωλήνα με το νεύρο. Αυτοί οι τένοντες ονομάζονται καμπτήρες τένοντες επειδή κάμπτουν τα δάχτυλα και τον αντίχειρα. Επειδή οι τριγύρω δομές είναι πολύ άκαμπτες, ο καρπιαίος σωλήνας έχει πολύ μικρά περιθώρια να διαταθεί και να αυξηθεί το μέγεθός του χωρίς χειρουργική παρέμβαση.

Το μέσο νεύρο είναι ένα από τα κύρια νεύρα στο χέρι. Προέρχεται από μια ομάδα νευρικών ριζών στο λαιμό. Αυτές οι ρίζες στη συνέχεια ενώνονται για να σχηματίσουν ένα ενιαίο νεύρο στον βραχίονα. Το μέσο νεύρο ταξιδεύει προς τα κάτω στο βραχίονα, στον αγκώνα και κατά μήκος του αντιβραχίου, μετά περνά μέσα από τον καρπιαίο σωλήνα στο δρόμο του προς το χέρι και τα δάχτυλα. Στη συνέχεια, διαχωρίζεται σε πολλά, μικρότερα νεύρα στην πορεία του στην παλάμη. Αυτά τα νεύρα επιτρέπουν την αίσθηση στον αντίχειρα, το δείκτη, το μεσαίο δάχτυλο και το μισό παράμεσο προς την πλευρά του αντίχειρα. Το μέσο νεύρο ελέγχει επίσης τους μύες γύρω από τη βάση του αντίχειρα.

Ποια αίτια μπορούν να οδηγήσουν σε ανάπτυξη συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα;

Το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα εμφανίζεται όταν η καρπιαία σήραγγα στενεύει ή όταν ο ιστός που περιβάλλει τους καμπτήρες τένοντες (γνωστός ως αρθρικό υμένας) διογκώνεται, ασκώντας πίεση στο μέσο νεύρο και μειώνοντας την παροχή αίματος σε αυτό.

Αυτή η μη φυσιολογική πίεση στο νεύρο μπορεί να οδηγήσει σε μούδιασμα, μυρμήγκιασμα, πόνο και αδυναμία στο χέρι.

Οι περισσότερες περιπτώσεις συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα προκαλούνται από ένα συνδυασμό παραγόντων. Μελέτες δείχνουν ότι οι γυναίκες και οι ηλικιωμένοι είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν την πάθηση.

Άλλοι παράγοντες κινδύνου για το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα περιλαμβάνουν:

• Κληρονομικότητα: Αποτελεί πιθανότατα σημαντικό παράγοντα. Ο καρπιαίος σωλήνας μπορεί να είναι στενότερος σε μερικούς ανθρώπους ή μπορεί να υπάρχουν ανατομικές παραλλαγές που διαφοροποιούν το χώρο για το μέσο νεύρο.
• Αυξημένη δραστηριότητα χεριού: Η επανάληψη των ίδιων κινήσεων ή δραστηριοτήτων του χεριού και του καρπού για παρατεταμένο χρονικό διάστημα μπορεί να ερεθίσει τους καμπτήρες τένοντες στον καρπό, προκαλώντας πρήξιμο, το οποίο ασκεί πίεση στο μέσο νεύρο.
• Θέση χεριού και καρπού: Δραστηριότητες που περιλαμβάνουν ακραία κάμψη ή έκταση του χεριού και του καρπού για παρατεταμένο χρονικό διάστημα αυξάνουν  την πίεση στο μέσο νεύρο.
• Εγκυμοσύνη: Οι ορμονικές αλλαγές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να προκαλέσουν οίδημα στον καρπό, που οδηγεί σε πίεση του μέσου νεύρου.
• Συνυπάρχοντα συστηματικά νοσήματα: Ο διαβήτης, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η θυρεοειδοπάθεια είναι καταστάσεις που σχετίζονται με το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα.

Φυσική εξέταση

Κατά τη διάρκεια της αξιολόγησής σας, ο γιατρός θα σας ρωτήσει για τη γενική υγεία και το ιατρικό ιστορικό σας και θα αναλύσει τα συμπτώματά σας.

Στη συνέχεια, θα εξετάσει προσεκτικά το χέρι και τον καρπό σας και θα πραγματοποιήσει μια σειρά από φυσικές εξετάσεις. Τα συνηθέστερα τεστ είναι τα εξής:

• Άσκηση πίεσης προς τα κάτω ή πλήξη κατά μήκος του μέσου νεύρου στην παλαμιαία πλευρά του καρπού και του χεριού σας, ώστε να εκτιμηθεί εάν προκαλεί μυρμήγκιασμα στα δάχτυλά σας 🡪 Δοκιμασία Tinel
• Κάμψη του καρπού, ώστε να ελεγχθεί τυχόν προκαλούμενο μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα χέρια σας.
• Έλεγχος της ευαισθησίας στα άκρα των δακτύλων και των χεριών σας αγγίζοντας τα ελαφρά με ένα ειδικό όργανο ενώ τα μάτια σας είναι κλειστά.
• Έλεγχος για αδυναμία στους μύες γύρω από τη βάση του αντίχειρά σας.
• Αναζήτηση για ατροφία στους μύες γύρω από τη βάση του αντίχειρά σας. Σε σοβαρές περιπτώσεις, αυτοί οι μύες μπορεί να γίνουν ορατά ισχνότεροι. 

Πως γίνεται η επιβεβαίωση της διάγνωσης;

🡪 Ηλεκτροφυσιολογικές εξετάσεις : Ο γιατρός σας μπορεί να ζητήσει ηλεκτροφυσιολογική εξέταση των νεύρων σας για να μετρήσει πόσο καλά λειτουργεί το μέσο νεύρο σας και να σας βοηθήσει να προσδιορίσετε εάν ασκείται υπερβολική πίεση στο νεύρο. Μπορεί να ζητηθούν οι εξής ηλεκτροφυσιολογικές μελέτες: 

• Ηλεκτρομυογράφημα (ΗΜΓ): Ένα ΗΜΓ μετρά την ηλεκτρική δραστηριότητα στους μύες. Τα αποτελέσματα του ΗΜΓ μπορούν να δείξουν εάν έχετε κάποια νευρική ή μυϊκή βλάβη.
• Μελέτη νευρικής αγωγιμότητας (NCS): Αυτή η εξέταση μετράει τα σήματα που ταξιδεύουν στα νεύρα του χεριού και μπορούν να ανιχνεύσουν πότε ένα νεύρο δεν μεταφέρει το σήμα του αποτελεσματικά. Οι μελέτες νευρικής αγωγιμότητας μπορούν να βοηθήσουν τον γιατρό σας να προσδιορίσει πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημά σας και να βοηθήσουν στην καθοδήγηση της θεραπείας.

🡪 Υπερηχογράφημα : Το υπερηχογράφημα χρησιμοποιεί ηχητικά κύματα υψηλής συχνότητας για να βοηθήσει στη δημιουργία εικόνων των οστών και των ιστών. Ο γιατρός σας μπορεί να ζητήσει υπερηχογράφημα του καρπού σας για να αξιολογήσει το μέσο νεύρο και τα σημεία συμπίεσής του.

🡪 Ακτινογραφίες: Οι ακτίνες Χ παρέχουν εικόνες πυκνών δομών, όπως τα οστά. Εάν έχετε περιορισμένη κίνηση του καρπού ή πόνο στον καρπό, ο γιατρός σας μπορεί να ζητήσει ακτινογραφίες για να αποκλείσει άλλες αιτίες για τα συμπτώματά σας, όπως αρθρίτιδα, τραυματισμό συνδέσμων ή κάταγμα.

🡪 Απεικόνιση μαγνητικού συντονισμού (MRI): Οι μαγνητικές τομογραφίες παρέχουν καλύτερες εικόνες των μαλακών ιστών του σώματος από τις ακτινογραφίες. Ο γιατρός σας μπορεί να ζητήσει μαγνητική τομογραφία για να αποκλείσει έτερα αίτια για τα συμπτώματά σας ή για να αναζητήσει ανώμαλους ιστούς που θα μπορούσαν να συμπιέζουν το μέσο νεύρο. Μια μαγνητική τομογραφία μπορεί επίσης να βοηθήσει τον γιατρό σας να προσδιορίσει εάν υπάρχουν προβλήματα με το ίδιο το μέσο νεύρο, όπως όγκος ή ουλές από τραυματισμό.

Ποια είναι η θεραπεία του συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα;

Αν και είναι μια σταδιακή διαδικασία, για τους περισσότερους ανθρώπους το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα θα επιδεινωθεί με την πάροδο του χρόνου, αν μείνει χωρίς κάποια μορφή θεραπείας. Για το λόγο αυτό, είναι σημαντικό να αξιολογηθεί και να διαγνωστεί εγκαίρως από τον γιατρό σας. Στα αρχικά στάδια, μπορεί να είναι δυνατή η επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου, ακόμη και η ίαση. 

🡪 Μη Χειρουργική Θεραπεία

Εάν διαγνωστούν και αντιμετωπιστούν έγκαιρα, τα συμπτώματα του συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα μπορούν συχνά να ανακουφιστούν χωρίς χειρουργική επέμβαση. Οι μη χειρουργικές θεραπείες μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ): Τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα όπως η ιβουπροφαίνη και η ναπροξένη μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφισή σας από τον πόνο και τη μείωση της φλεγμονής.

• Τροποποίηση δραστηριοτήτων: Τα συμπτώματα εμφανίζονται συχνά όταν το χέρι και ο καρπός σας βρίσκονται στην ίδια θέση για πάρα πολύ ώρα, ιδιαίτερα όταν ο καρπός σας είναι σε ακραία κάμψη ή έκταση. Εάν η εργασία σας ή οι ψυχαγωγικές σας δραστηριότητες επιδεινώνουν τα συμπτώματά σας, η αλλαγή ή η τροποποίηση αυτών των δραστηριοτήτων μπορεί να βοηθήσει στην επιβράδυνση ή να σταματήσει την εξέλιξη της νόσου. 

• Ασκήσεις ολίσθησης νεύρων: Μερικοί ασθενείς μπορεί να ωφεληθούν από ασκήσεις που βοηθούν το μέσο νεύρο να κινείται πιο ελεύθερα εντός των ορίων του καρπιαίου σωλήνα. Ο γιατρός ή ο φυσικοθεραπευτής σας μπορεί να συστήσει συγκεκριμένες ασκήσεις.

🡪 Χειρουργική Θεραπεία 

Στις περιπτώσεις που η μη χειρουργική θεραπεία δεν ανακουφίζει από τη συμπτωματολογία του συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα ή παρέχει μόνο προσωρινή ανακούφιση, ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει χειρουργική επέμβαση.

Η απόφαση για τη σύσταση χειρουργικής επέμβασης βασίζεται:

• Στη σοβαρότητα των συμπτωμάτων σας
• Στα ευρήματα της φυσικής εξέτασης
• Στην απόκριση στις συντηρητικές θεραπευτικές μεθόδους 
• Στα αποτελέσματα των παρακλινικών εξετάσεων

Η χειρουργική επέμβαση που εκτελείται ονομάζεται απελευθέρωση καρπιαίου σωλήνα. Ο στόχος της είναι αρθεί η πίεση στο μέσο νεύρο  με τη διατομή του συνδέσμου που σχηματίζει την οροφή της καρπιαίας σήραγγας (εγκάρσιος καρπιαίος σύνδεσμος). Η διατομή αυτού του συνδέσμου αυξάνει το μέγεθος του καρπιαίου σωλήνα και μειώνει την πίεση στο μέσο νεύρο, επιτρέποντας την καλύτερη ροή αίματος στο νεύρο και τη επάνοδο της φυσιολογικής του λειτουργίας.

Πόσο γρήγορη είναι η αποκατάσταση μετά την επέμβαση;

Αμέσως μετά την επέμβαση, θα ενθαρρυνθείτε να κρατάτε το χέρι σας πάνω από το ύψος της καρδιά σας και να κουνάτε τα δάχτυλά σας για να μειώσετε το πρήξιμο και να αποτρέψετε την εμφάνιση δυσκαμψίας. Θα πρέπει να περιμένετε λίγο πόνο, πρήξιμο και δυσκαμψία μετά το χειρουργείο σας.

Τα νυχτερινά συμπτώματα βελτιώνονται δραματικά για τους περισσότερους ασθενείς την πρώτη εβδομάδα περίπου μετά την επέμβαση.

🡪 Δύναμη λαβής και τσιμπήματος

• Η δύναμη λαβής και τσιμπήματος επανέρχεται συνήθως περίπου 2 έως 3 μήνες μετά την επέμβαση.
• Εάν η κατάσταση του μέσου νεύρου σας ήταν κακή πριν από τη χειρουργική επέμβαση, η δύναμη λαβής και τσιμπήματος ενδέχεται να μην βελτιωθεί για περίπου 6 έως 12 μήνες.
• Σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις, η φυσιολογική δύναμη που είχατε πριν αναπτύξετε το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα μπορεί να μην επανέλθει εντελώς. Ωστόσο, η χειρουργική επέμβαση είναι ακόμα σημαντική σε αυτές τις περιπτώσεις για να αποφευχθεί η επιδείνωση της κατάστασης και της λειτουργίας του νεύρου σας.

🡪 Μούδιασμα και μυρμήγκιασμα

• Το μούδιασμα και το μυρμήγκιασμα τείνουν να βελτιώνονται κατά τους πρώτους μήνες μετά την επέμβαση.
• Μερικοί ασθενείς με ήπια νόσο μπορεί να εμφανίσουν άμεση αποκατάσταση της αισθητικότητας.
• Οι ασθενείς με σοβαρή νόσο μπορεί να μην έχουν φυσιολογική αίσθηση στα άκρα των δακτύλων τους για 6 έως 12 μήνες μετά την επέμβαση.
• Σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις, ορισμένοι ασθενείς μπορεί να μην ανακτήσουν ποτέ πλήρως την φυσιολογική αίσθηση. Και πάλι, η χειρουργική επέμβαση είναι ακόμα σημαντική σε αυτές τις περιπτώσεις για να αποφευχθεί η επιδείνωση της κατάστασης.

Μπορεί να χρειαστεί να φορέσετε νάρθηκα καρπού για αρκετές εβδομάδες μετά την επέμβαση. Θα επιτρέπεται να χρησιμοποιείτε το χέρι σας για ελαφριές δραστηριότητες, φροντίζοντας να αποφύγετε έντονη δραστηριότητα του άκρου. Η οδήγηση, οι δραστηριότητες αυτοφροντίδας και το ελαφρύ σήκωμα και κράτημα μπορεί να επιτραπούν αμέσως μετά την επέμβαση.

Ο γιατρός σας θα μιλήσει μαζί σας για το πότε θα μπορείτε να επιστρέψετε στην εργασία σας και εάν θα έχετε περιορισμούς στις εργασιακές σας δραστηριότητες.